٠•♥ شأن نزول برخی آیات از جزء سی قرآن مجید ♥•٠
شأن نزول برخی آیات از جزء سی قرآن مجید بر حسب کتاب شان نزول آیات قرآن از آیت الله مکارم شیرازی ، ترجمه قرآن مجید از آیتی،نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه از محمدباقر محقق


ترجمه:

سوگند به این زمان، (۱)

که آدمى در خسران است. (۲)

شأن نزول آیات 1 و 2:

گویند: این آیه درباره اسود بن شریق القرشى نازل گردیده است و نیز گویند: درباره ولید بن مغیرة نازل شده و همچنین گویند: درباره مردى از قریش به نام جمیل نزول یافته است.[۱]

پانویس:

  1.  تفسیر کشف الاسرار.

منابع:

  • قرآن کریم، ترجمه عبدالمحمد آیتی.
  • محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه، ص 878.



ترجمه:

افزون طلبى شما را به خود مشغول داشته است. (1)

تا آنجا که به دیدار قبرها رفتید (و به آن قبور افتخار کردید). (2)

چنین نیست (آرى) به زودى خواهید دانست! (3)

باز چنان نیست؛ به زودى خواهید دانست. (4)

قطعاً چنان نیست؛ اگر شما علم الیقین (به آخرت) داشتید (افزون طلبى شما را از خدا غافل نمى‌کرد)! (5)

قطعاً شما جهنم را خواهید دید! (6)

سپس (با ورود در آن) آن را به عین الیقین مشاهده خواهید کرد.(7)

سپس در آن روز (همه شما) از نعمت‌هائى که داشته‌اید بازپرسى خواهید شد!(8)

شأن نزول:

تفاخر و زیادت‌طلبى نا به جا، از بى‌خردى است

مفسران معتقدند: این سوره درباره قبائلى نازل شد که بر یکدیگر تفاخر مى‌کردند، و با کثرت نفرات و جمعیت، یا اموال و ثروت خود، بر یکدیگر مباهات مى‌نمودند، تا آنجا که براى بالا بردن آمار نفرات قبیله، به گورستان مى‌رفتند و قبرهاى مردگان هر قبیله را مى‌شمردند!

ولى، بعضى آن را ناظر به دو قبیله از قبائل «قریش» در «مکّه» مى‌دانند، و بعضى دو قبیله از قبائل انصار پیامبر صلى الله علیه و آله در «مدینه» و بعضى تفاخر «یهود» را بر دیگران. «1»

هر چند «مکّى» بودن آن صحیح‌تر به نظر مى‌رسد.

اما، مسلّم است که این شان نزول‌ها هر چه باشد، هرگز مفهوم آیه را محدود نمى‌کند.

پانویس:

  1. «مجمع البیان»  ، ذیل آیات مورد بحث، «المیزان»، ج 20 ص 353 ، «قرطبی» ، ج 20، ص 168 .

منابع:

  • شان نزول آیات قرآن جلد:١ نویسنده:مکارم شیرازی، ناصرناشر:مدرسه الامام علی بن ابی طالب علیه السلام محل نشر:قم – ایران سال نشر:١٣٨۵
  • کتابخانه ی دیجیتال مدرسه ی فقاهت :

http://lib.eshia.ir/27591/1/507

و
http://lib.eshia.ir/27591/1/508 




 

    

               

                           

                                        

ترجمه:

اما هر که کفّه ترازویش سنگین باشد، (۶)

در یک زندگى پسندیده است. (۷)

و اما هر که کفه ترازویش سبک باشد، (۸)

جایگاهش در هاویه است. (۹)

شأن نزول آیات 6 تا 9:

محمد بن العباس بعد از دو واسطه از امام على بن موسى الرضا علیه‌السلام و ایشان از اجداد گرامى خود نقل فرمایند که آیات 6 و 7 درباره على بن ابى‌طالب علیه‌السلام نازل گردیده و آیات 8 و 9 درباره فاسقین نزول یافته است.[۱]

پانویس:

  1. البرهان فی تفسیر القرآن.

منابع:

  • قرآن کریم، ترجمه عبدالمحمد آیتی.
  • محمدباقر محقق، نمونه بینات در شأن نزول آیات از نظر شیخ طوسی و سایر مفسرین خاصه و عامه، ص 876.



حضرت علی (علیه السلام) شان نزول سوره ی العادیات است

ترجمه:

سوگند به اسبان دونده (مجاهدان) در حالى که نفس زنان به پیش مى‌رفتند.(1)

و به افروزندگان جرقه آتش.(2)

و به هجوم آوران سپیده دم.(3)

که گرد و غبار به هر سو پراکندند.(4)

و (ناگهان) در میان دشمن ظاهر شدند.(5)

که انسان در برابر نعمت‌هاى پروردگارش بسیار ناسپاس و بخیل است.(6)

و او خود (نیز) بر این معنى گواه است!(7)

و او علاقه شدید به مال دارد!(8)

آیا نمى‌داند: در آن روز که تمام کسانى که در قبرها هستند برانگیخته مى‌شوند.(9)

و آنچه در درون سینه‌هاست آشکار مى‌گردد.(10)

در آن روز پروردگارشان از آنها کاملًا با خبر است؟!(11)

شأن نزول:

سوگند به اسب‌هاى میدان نبرد

در حدیثى آمده است که، این سوره بعد از جنگ «ذات السلاسل» نازل شد و ماجرا چنین بود:

در سال هشتم هجرت، به پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله خبر دادند: دوازده هزار سوار در سرزمین «یابس» جمع شده، با یکدیگر عهد کرده‌اند: تا پیامبر صلى الله علیه و آله و على علیه السلام را به قتل نرسانند و جماعت مسلمین را متلاشى نکنند، از پاى ننشینند!

پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله جمع کثیرى از یاران خود را به سرکردگى بعضى از صحابه، به سراغ آنها فرستاد، ولى بعد از گفتگوهائى بدون نتیجه، بازگشتند، سرانجام، پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله، على علیه السلام را با گروه کثیرى از مهاجر و انصار به نبرد آنها اعزام داشت.

آنها به سرعت به سوى منطقه دشمن حرکت کردند، به دشمن خبر رسید که على بن ابیطالب علیه السلام وارد منطقه شده، آنها براى مقابله حاضر شدند، امام علیه السلام نخست، اسلام را بر آنها عرضه داشت، ولى نپذیرفتند، و اظهار داشتند جز جنگ و کشتار به عمل دیگرى راضى نخواهیم شد، وعده نبرد فردا.

امام علیه السلام پذیرفت، و دستور داد نیروها اسب‌هاى خود را علف دهند، زین بر آنها نهند و آماده کارزار باشند، و صبحگاهان که هنوز هوا تاریک بود، دشمن را در حلقه محاصره گرفته، به آنها حمله کردند و آنان را درهم شکستند، عده‌اى را کشتند، زنان و فرزندانشان را اسیر، و اموال فراوانى را به غنیمت گرفتند.

سوره «و العادیات» نازل شد، در حالى که هنوز سربازان اسلام به «مدینه» باز نگشته بودند، پیغمبر خدا صلى الله علیه و آله آن روز براى نماز صبح آمد، و این سوره را در نماز، تلاوت فرمود، بعد از پایان نماز، اصحاب عرض کردند: این سوره‌اى است که ما تا به حال نشنیده بودیم!.

فرمود: آرى، على علیه السلام بر دشمنان پیروز شد، و «جبرئیل» دیشب با آوردن این سوره، به من بشارت داد.

چند روز بعد، على علیه السلام با غنائم و اسیران به «مدینه» وارد شد.(1)

پانویس:

  1. «بحار الانوار» ، ج 1 ، ص 68 به بعد ، «مجمع البیان» ، ذیل آیات مورد بحث و بعضی تواریخ دیگر.

منابع:

  • شان نزول آیات قرآن جلد:١ نویسنده:مکارم شیرازی، ناصرناشر:مدرسه الامام علی بن ابی طالب علیه السلام محل نشر:قم – ایران سال نشر:١٣٨۵
  • کتابخانه ی دیجیتال مدرسه ی فقاهت : http://lib.eshia.ir/27591/1/506