حضرت علی (علیه السلام) شان نزول سوره ی العادیات است

ترجمه:

سوگند به اسبان دونده (مجاهدان) در حالى که نفس زنان به پیش مى‌رفتند.(1)

و به افروزندگان جرقه آتش.(2)

و به هجوم آوران سپیده دم.(3)

که گرد و غبار به هر سو پراکندند.(4)

و (ناگهان) در میان دشمن ظاهر شدند.(5)

که انسان در برابر نعمت‌هاى پروردگارش بسیار ناسپاس و بخیل است.(6)

و او خود (نیز) بر این معنى گواه است!(7)

و او علاقه شدید به مال دارد!(8)

آیا نمى‌داند: در آن روز که تمام کسانى که در قبرها هستند برانگیخته مى‌شوند.(9)

و آنچه در درون سینه‌هاست آشکار مى‌گردد.(10)

در آن روز پروردگارشان از آنها کاملًا با خبر است؟!(11)

شأن نزول:

سوگند به اسب‌هاى میدان نبرد

در حدیثى آمده است که، این سوره بعد از جنگ «ذات السلاسل» نازل شد و ماجرا چنین بود:

در سال هشتم هجرت، به پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله خبر دادند: دوازده هزار سوار در سرزمین «یابس» جمع شده، با یکدیگر عهد کرده‌اند: تا پیامبر صلى الله علیه و آله و على علیه السلام را به قتل نرسانند و جماعت مسلمین را متلاشى نکنند، از پاى ننشینند!

پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله جمع کثیرى از یاران خود را به سرکردگى بعضى از صحابه، به سراغ آنها فرستاد، ولى بعد از گفتگوهائى بدون نتیجه، بازگشتند، سرانجام، پیغمبر اکرم صلى الله علیه و آله، على علیه السلام را با گروه کثیرى از مهاجر و انصار به نبرد آنها اعزام داشت.

آنها به سرعت به سوى منطقه دشمن حرکت کردند، به دشمن خبر رسید که على بن ابیطالب علیه السلام وارد منطقه شده، آنها براى مقابله حاضر شدند، امام علیه السلام نخست، اسلام را بر آنها عرضه داشت، ولى نپذیرفتند، و اظهار داشتند جز جنگ و کشتار به عمل دیگرى راضى نخواهیم شد، وعده نبرد فردا.

امام علیه السلام پذیرفت، و دستور داد نیروها اسب‌هاى خود را علف دهند، زین بر آنها نهند و آماده کارزار باشند، و صبحگاهان که هنوز هوا تاریک بود، دشمن را در حلقه محاصره گرفته، به آنها حمله کردند و آنان را درهم شکستند، عده‌اى را کشتند، زنان و فرزندانشان را اسیر، و اموال فراوانى را به غنیمت گرفتند.

سوره «و العادیات» نازل شد، در حالى که هنوز سربازان اسلام به «مدینه» باز نگشته بودند، پیغمبر خدا صلى الله علیه و آله آن روز براى نماز صبح آمد، و این سوره را در نماز، تلاوت فرمود، بعد از پایان نماز، اصحاب عرض کردند: این سوره‌اى است که ما تا به حال نشنیده بودیم!.

فرمود: آرى، على علیه السلام بر دشمنان پیروز شد، و «جبرئیل» دیشب با آوردن این سوره، به من بشارت داد.

چند روز بعد، على علیه السلام با غنائم و اسیران به «مدینه» وارد شد.(1)

پانویس:

  1. «بحار الانوار» ، ج 1 ، ص 68 به بعد ، «مجمع البیان» ، ذیل آیات مورد بحث و بعضی تواریخ دیگر.

منابع:

  • شان نزول آیات قرآن جلد:١ نویسنده:مکارم شیرازی، ناصرناشر:مدرسه الامام علی بن ابی طالب علیه السلام محل نشر:قم – ایران سال نشر:١٣٨۵
  • کتابخانه ی دیجیتال مدرسه ی فقاهت : http://lib.eshia.ir/27591/1/506